Filmowa Encyklopedia Powstań Śląskich V

Odcinek 1: Halina Stęślicka

Bohaterem odcinka jest Halina Stęślicka (1897-1956) – członkini Związku Towarzystw Polek i zarządu Chrześcijańskiej Demokracji, najmłodsza posłanka na Sejm RP I kadencji. Brała udział w trzech Powstaniach Śląskich. Kierowała również sekcją Towarzystw Kobiecych przy Polskim Komisariacie Plebiscytowym.

Odcinek 2: Ludwig Szczygieł

Bohaterem odcinka jest Ludwik Szczygieł – wraz z braćmi Wiktorem i Tomaszem uczestniczył w I powstaniu śląskim, organizując oddział powstańczy w Urbanowicach. W okresie międzywojennym prowadził kuźnię w Lędzinach. W czasie II wojny światowej aresztowany i osadzony w obozach koncentracyjnych, najpierw w Dachau, a po 1940 roku w Auschwitz.

Odcinek 3: Tomasz Szczygieł

Bohaterem odcinka jest Tomasz Szczygieł (1884-1940) – wraz z braćmi uczestniczył w I powstaniu śląskim, organizując oddział powstańczy w Urbanowicach. Wielokrotnie represjonowany przez Grenzschutz, przetrwał jednak ze względu na dobrą opinię wśród lokalnej ludności. W roku 1921 Tomasz Szczygieł zaangażował się w prace plebiscytowe, a po zakończeniu plebiscytu wszedł w skład polskich organów władzy w Urbanowicach. W okresie międzywojennych prowadził kółko rolnicze i inne organizacje społeczne w Urbanowicach. W czasie II wojny światowej aresztowany i osadzony w obozie koncentracyjnym Dachau, gdzie zmarł w 1940 roku.

Odcinek 4: Wilhelm Wackermann

Bohaterem odcinka jest Wilhelm Wackermann (1885-1971) – członek POW Górnego Śląska, organizator towarzystw śpiewaczych oraz kół TG „Sokół” i PCK w rodzinnej Rojcy. W I powstaniu śląskim walczył na terenie Radzionkowa, a w III powstaniu należał do 2 kompanii 4. pułku Karola Gajdzika. W okresie międzywojennym przez krótki okres pełnił funkcję sekretarza gminy Świętochłowice. Był również członkiem Związku Powstańców Śląskich. W czasie II wojny światowej wraz z całą rodziną ewakuował się na Wschód. Po wojnie wrócił do Świętochłowic. W 1947 r. został zmuszony do zmiany rodowego nazwiska. Zmarł w 1971 r. jako Paweł Wolny.

Odcinek 5: Jan Kniszka

Bohaterem odcinka jest Jan Kniszka (1881-1945) – jeden z organizatorów Polskiej Organizacji Wojskowej G.Śl w Gorzycach, powstaniec śląski. Już od początku XX wieku aktywnie uczestniczył w życiu polskim na Śląsku. W swoim domu w Kraskowcu prowadził bibliotekę polską w ramach Towarzystwa Czytelni Ludowych, założył Towarzystwo Polsko-Katolickie św. Jacka, polski teatr i chór. Swoją działalnością narodową zwrócił na siebie uwagę władz niemieckich, które wielokrotnie dokonywały rewizji w jego mieszkaniu. Wraz z Karolem Kolebaczem był jednym z głównych organizatorów POW G.Śl. w okolicach Gorzyc. W powstaniach jako łącznik uczestniczył też jego 10-letni syn. W międzywojniu związany z chadecją Korfantego. Zmarł w 1945 roku, gdy uciekający Niemcy spalili jego dom pociskiem fosforowym.

Odcinek 6: Józefa Bramowska

Bohaterką odcinka jest Józefa Bramowska (1860-1942) – propagatorka polskości na Śląsku (m.in. przewodnicząca Towarzystwa Polek na Śląsku), uczestniczka plebiscytu i III powstania (jej mieszkanie stanowiło lokal konspiracyjny i skład broni), senator RP w latach 1929–1930 i w 1935. Po rozpoczęciu II wojny św. ewakuowała się na wschód, lecz jeszcze we wrześniu 1939 r. wróciła do rodzinnego Żyglina, gdzie do końca życia była przetrzymywana w areszcie domowym przez gestapo.

Odcinek 7: Antoni Kamiński

Bohaterem odcinka jest Antoni Kamiński (1893-1943) – urodzony w Warszawie, jako młody człowiek uczestniczył w walkach I wojny św. Po wojnie ożenił się i zamieszkał na Śląsku. Wszedł w skład POW G. Śl., gdzie zajął się organizacją broni na potrzeby powstań. W międzywojniu pełnił funkcję Policjanta Woj. Śląskiego w Siemianowicach Śl. W czasie II wojny św. trafił do niewoli radzieckiej. Udało mu się uciec, ukrywał się w Warszawie, gdzie prowadził działania konspiracyjne w policji granatowej. W maju 1941 r. komórkę tę zdemaskowano. Znów udało mu się uciec z obławy. Jednak miesiąc później został aresztowany i osadzony na Pawiaku. W styczniu 1943 r. trafił do obozu na Majdanku, gdzie zmarł.

Wszelkie prawa do całej zawartości strony Radfahrtruppe Rowery Zabytkowe - Zabrze są zastrzeżone.